İklim krizi yangınları tetikliyor

World Weather Attribution (WWA) konsorsiyumundan araştırmacıların hesaplamalarına göre, küresel ısınma İspanya’da sıcak, kurak ve rüzgârlı hava koşullarının görülme olasılığını en az 20 kat, Fransa’da ise iki kat artırdı. Bu bulgu, Avrupa’nın bunaltıcı ve ölümcül yaz mevsiminin, petrol, doğal gaz ve kömür kullanımından kaynaklanan insan faaliyetleri sonucu oluşan küresel ısınmanın doğrudan bir sonucu olduğunu ortaya koyan son çalışmalardan biri oldu. Kavurucu sıcaklar ve kuruyan topraklar, yangın çıkması durumunda ne kadar şiddetli olacağını gösteren “Günlük Şiddet Derecesi” (Daily Severity Rating–DSR) değerlerini çok yüksek seviyelere taşıdı. Yeni analizde kullanılan bu gösterge, bir yangının başlaması hâlinde ne kadar büyük ve yıkıcı olabileceğini değerlendirmek için kullanılıyor. 2025 yılında meydana gelen büyük orman yangınlarını inceleyen çalışmalar da bu yangınların iklim krizi nedeniyle önemli ölçüde şiddetlendiğini ortaya koymuştu.

Araştırmacılara göre bu yıl Batı Avrupa’da yaşanan yangınların büyümesinde yağışlı geçen kış ve ilkbaharın da payı bulunuyor. Bu dönemde hızla gelişen bitki örtüsü yaz aylarında kuruyarak yangınlar için bol miktarda yakıt oluşturdu. Bilim insanlarının “whiplash conditions” (ani hava koşulu geçişleri) olarak tanımladığı bu durum, küresel ısınmanın Avrupa’da kışları daha yağışlı, yazları ise daha sıcak ve kurak hâle getirmesiyle giderek daha sık görülüyor.

• WWA araştırma ekibinde yer alan Imperial College London araştırmacısı Dr. Clair Barnes, konuya dair yaptığı değerlendirmede, temmuz ayında İspanya ve Fransa’da yaşanan yangınları farklı kılan şeyin bunların yangın sezonunun henüz başında meydana gelmesi olduğuna dikkat çekti. Barnes, “Üstelik yeni bir sıcak hava dalgası yaklaşırken elde ettiğimiz bulgular gerçekten son derece ürkütücü. Tanık olduğumuz tablo, insan kaynaklı küresel ısınmanın etkilerinin giderek ağırlaştığını açıkça gösteriyor” ifadelerini kullandı.

• Avrupa’da orman yangınlarına elverişli sıcak, kurak ve rüzgârlı hava koşulları bu yıl son 20 yıl ortalamasına göre yüzde 43 daha şiddetli seyrediyor. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi (EFFIS) verilerine göre yıl başından bu yana 435 bin hektar alan kül olurken, yaklaşık 1.400 yangın çıktı Yangınlar nedeniyle Fransa ve İspanya’da 300 binden fazla kişi tahliye edildi. Uzmanlar Akdeniz’de önümüzdeki haftalarda yangın riskinin yüksek kalacağı uyarısında bulundu.