Kadınlar her alanda daha görünür

Türkiye İstatistik Kurumu, “İstatistiklerle Kadın 2025” çalışmasının sonuçlarını açıkladı. Verilere göre Türkiye nüfusunun yüzde 49,98’ini kadınlar, yüzde 50,02’sini erkekler oluşturuyor. Kadın nüfus 43 milyon 32 bin 734 kişi olurken erkek nüfus 43 milyon 59 bin 434 kişi olarak kaydedildi. Kadınlar ile erkekler arasındaki nüfus dengesi 60 yaş ve üzeri gruplarda kadınlar lehine değişiyor. 90 yaş ve üzeri nüfusta kadınların oranı yüzde 69,7’ye ulaşıyor. Hayat tablolarına göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl olarak hesaplandı. Kadınlarda bu süre 80,7 yıl, erkeklerde ise 75,5 yıl oldu. Buna göre kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı görüldü.

Ulusal Eğitim İstatistikleri’ne göre 25 yaş ve üzeri nüfusta en az bir eğitim düzeyini tamamlayanların oranı yıllar içinde önemli ölçüde arttı. Bu oran 2008’de yüzde 75,1 iken 2024’te yüzde 92,6’ya yükseldi. Kadınlarda aynı dönemde yüzde 67,5 olan oran yüzde 88,3’e çıktı. 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi de yükseldi. Türkiye genelinde ortalama eğitim süresi 2011’de 7,3 yıl iken 2024’te 9,5 yıla ulaştı. Kadınlarda ortalama eğitim süresi 6,4 yıldan 8,8 yıla yükseldi.

Yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunlarının toplam nüfus içindeki oranı da dikkat çekici biçimde arttı. 2008’de yüzde 9,1 olan yükseköğretim mezunu oranı 2024’te yüzde 25,2’ye yükseldi. Aynı dönemde yükseköğretim mezunu kadınların oranı yüzde 7,1’den yüzde 23,6’ya çıktı. Yükseköğretim istatistiklerine göre üniversitelerde görev yapan profesörler arasında kadınların oranı 2010-2011 öğretim yılında yüzde 27,6 iken 2024-2025 döneminde yüzde 34,9’a yükseldi. Aynı dönemde kadın doçent oranı ise yüzde 32,2’den yüzde 43,3’e çıktı.

2024 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusta iş gücüne katılım oranı yüzde 54,2 olarak hesaplandı. Bu oran kadınlarda yüzde 36,8, erkeklerde ise yüzde 72 oldu. Kadınların iş gücüne katılımında eğitim düzeyi belirleyici rol oynadı. Okuryazar olmayan kadınlarda iş gücüne katılım oranı yüzde 14,6’da kalırken lise mezunu kadınlarda yüzde 38,5’e, yükseköğretim mezunlarında ise yüzde 68,7’ye çıktı.

Kadınların kamu ve diplomasi alanındaki temsili de son yıllarda artış gösterdi. Kadın büyükelçi oranı 2011’de yüzde 11,9 iken 2025 itibarıyla yüzde 28,4’e yükseldi. Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre ise 2025 yılı sonunda mecliste görev yapan 592 milletvekilinin 118’i kadın oldu. Böylece mecliste kadın milletvekili oranı yüzde 19,9’a ulaştı.