İran’a ablukada anlaştılar: Trump ile Netanyahu’nun hedefi petrol

ABD İran’a yönelik askeri yığınağını artırmaya devam ederken Başkan Trump, geçtiğimiz günlerde terör devleti İsrail Başbakanı Netanyahu’yu ikinci başkanlık döneminde altıncı kez Beyaz Saray’da ağırlamıştı. Amerikan Axios haber platformuna konuşan iki ABD yetkili, Trump ile Netanyahu’nun 11 Şubat’ta Beyaz Saray’daki görüşmesi hakkında bilgi verirken Trump ve Netanyahu, ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskıyı, özellikle Çin’e petrol satışları üzerinden artırma konusunda anlaştıklarını belirtti.

Söz konusu anlaşmaya göre, İran’ın petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasının Çin’e gerçekleştiği, bu ticaretin azaltılmasının İran üzerindeki ekonomik baskıyı önemli ölçüde artıracağı değerlendirildi. ABD’li yetkililer, İran’a bu azami baskı kampanyasının, İran ile nükleer görüşmeler ve diplomasinin başarısız olması durumunda olası saldırılar için Orta Doğu’da devam eden askeri yığınak ile birlikte yürütüleceği bilgisini aktardı.

ABD’li yetkililer ayrıca, Netanyahu ve Trump’ın görüşmede, “İran’ın nükleer silah edinme yeteneğinin olmaması” nihai hedefi konusunda anlaştıklarını ancak bu hedefe nasıl ulaşacakları üzerinde farklılıklar ortaya çıktığını vurguladı. Yetkililer, Netanyahu’nun İran’la iyi bir anlaşma yapmanın imkânsız olduğu, bir anlaşma imzalansa bile İran’ın buna uymayacağı yönünde Trump’ı ikna etmeye çalıştığını ancak Trump’ın Netanyahu’ya İran’la bir anlaşmaya varma şansının olduğunu düşündüğünü söylediğini aktardı. Yetkililer, Trump’ın Netanyahu’ya, “Mümkün olup olmadığını göreceğiz, bir deneyelim” dediğini kaydetti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht-Revançi, BBC haber kanalına verdiği demeçte, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımlar kaldırılırsa nükleer programda tavizler vermeye hazır olduklarını belirtti. Tahran yönetimi, nükleer bir anlaşmaya varmak için elindeki yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeyi teklif etti. Taht-Revançi, bu adımın İran’ın uzlaşma konusundaki istekliliğinin bir kanıtı olduğunu kaydederek Washington’un yaptırımları kaldırma konusunda samimi olması durumunda anlaşmanın yolunun açılacağını ifade etti. Umman’da gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerin olumlu bir yönde ilerlediğini kaydeden Revançi, ikinci tur müzakereler öncesinde “topun artık Amerika’nın sahasında” olduğunu vurguladı. İran, görüşmelerin yalnızca nükleer dosya ile sınırlı kalmasını ve balistik füze programının pazarlık dışında tutulmasını şart koşuyor.

Amerikan basını, ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerinin ikinci turunun, yarın İsviçre’nin Cenevre şehrinde yapılmasının planlandığını açıkladı. ABD heyetinde, Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’ın yer alacak. İran heyetine ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin başkanlık etmesi bekleniyor. Taraflar arasında ara buluculuk yapan Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin de görüşmelere katılması öngörülüyor.

Sosyal sosyal medya platformu X, İranlı bazı yetkililere ait hesapların mavi doğrulama rozetlerini kaldırdı. Mavi rozeti kaldırılan hesaplar arasında Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Yargı Başkanı Gulamhuseyn Muhsini Ejei ile Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani de bulunuyor. İran’a yönelik ABD yaptırımları, Amerikan şirketlerinin belirli kişi ve kurumlarla ticari ilişki kurmasını yasaklıyor. X’ten konuya ilişkin henüz açıklama yapılmadı.