Washington Post ve New York Times gazetesinin ABD’nin Venezuela operasyonu için önceden bilgilendirildiği ancak yayın yapmama kararı aldığı ortaya çıktı. New York Times ve Washington Post’un tutumu, “kamu yararı” ve “editoryal bağımsızlık” gibi evrensel basın ilkelerinin ulusal güvenlik gerekçesiyle askıya alınıp alınamayacağı yeniden tartışmaya açılmasına sebep oldu. Washington Post ve New York Times, Vietnam Savaşı sırasında sivillerin hedef alındığı My Lai katliamında da bilgisi olmasına rağmen sessiz kalmayı tercih etmiş, haberleri günler sonra kamuoyu ile paylaşmıştı.
ABD’nin Venezuela’da Nicolas Maduro’yu hedef alan bir gizli askeri operasyonunu önceden öğrendikleri iddia edilen The New York Times ve The Washington Post’un, haberi Amerikan birliklerinin güvenliğini gerekçe göstererek yayımlamaması, uluslararası basın ilkeleri açısından tartışma oluşturdu.
Uluslararası medya çevrelerinde yer alan iddialara göre, ABD’nin Venezuela’ya yönelik gizli bir askeri operasyon planı, operasyon başlamadan önce The New York Times (NYT) ve The Washington Post (WaPo) tarafından öğrenildi. Ancak iki gazetenin, operasyonun Amerikan askerlerini riske atabileceği gerekçesiyle bu bilgiyi yayımlamama ya da erteleme kararı aldığı öne sürüldü.
İddia, ilk olarak ABD merkezli medya değerlendirme platformu Semafor tarafından gündeme getirildi. Ardından Latin Times ve The Wrap gibi yayın organları konuyu haberleştirdi. Söz konusu yayınlarda, gazetelerin bu kararı gönüllü olarak aldığı ve ABD yönetiminden gelen güvenlik uyarılarının etkili olduğu ifade edildi.
The Wrap’ın NYT ve WaPo’nun operasyonla ilgili bilgiyi operasyon başlamadan kısa süre önce öğrendiğini duyurduğu haberi.
Ne The New York Times ne de The Washington Post, iddialarla ilgili kamuoyuna açık bir resmî açıklama yaptı. Gazetelerin kendi yayınlarında da bu yönde açık bir teyit yer almadı. Buna rağmen iddia, özellikle gazetecilik etiği ve editoryal bağımsızlık bağlamında yoğun biçimde tartışılmaya başlandı.
ABD medyası istediği zaman hukuksuzluğu görmezden gelebiliyor: Vietnam örneği
Vietnam Savaşı sırasında My Lai katliamı gibi savaş suçları, önce bağımsız gazeteciler tarafından ortaya çıkarılırken, aralarında New York Times ve Washington Post’un da bulunduğu bazı büyük medya kuruluşlarının bu tür iddiaları ilk aşamada yayımlamakta geciktiği ve kamuoyunun olaylardan daha sonra haberdar olduğu yönündeki eleştiriler yeniden gündeme geliyor.
Basın ilkeleriyle çelişki tartışması
Uluslararası basın örgütleri ve medya etik uzmanları, haberin yayımlanmamasının “kamu yararı” ilkesini zedeleyebileceğine dikkat çekiyor. Uluslararası basın ilkelerine göre gazeteciliğin temel görevi, devletlerin askeri ve siyasi faaliyetlerini kamu adına denetlemek ve kamuoyunu zamanına bilgilendirmek olarak tanımlanıyor.
Eleştirmenlere göre, bir haberin ulusal güvenlik gerekçesiyle tamamen saklanması, basının editoryal bağımsızlığı ile devletin operasyonel çıkarları arasındaki sınırın bulanıklaşmasına yol açıyor. Bu durumun, basının “dördüncü kuvvet” rolünü zayıflattığı belirtiliyor.
Geçmiş örnekler yeniden gündemde
NYT ve WaPo, geçmişte de ABD yönetiminin talebi üzerine bazı ulusal güvenlik haberlerini geciktirdiklerini açıklamıştı. Ancak Venezuela iddiası, bu uygulamanın savaş ve gizli operasyonlar bağlamında nereye kadar uzanabileceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Medya eleştirmenleri, bu tür kararların emsal oluşturabileceğini ve gelecekte başka askeri müdahalelerin de benzer gerekçelerle kamuoyundan saklanabileceğini savunuyor. Gazetelerden doğrudan bir doğrulama gelmemesi nedeniyle iddia kesinlik kazanmış değil. Ancak mesele, büyük medya kuruluşlarının kriz ve savaş dönemlerinde kime karşı sorumlu olduğu sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Uluslararası medya çevrelerinde tartışma, basının güvenlik gerekçeleriyle sessiz kalmasının etik sınırlarının ne olduğu sorusu etrafında devam ediyor.
