Rekor sıcaklıklar ve kuraklık, Ren ve Tuna nehirlerini tarihinin en düşük seviyelerine indirirken, enerji üretiminden ticarete ve sanayiye, ulaşımdan turizme kadar birçok sektörü felç etti. Avrupa’nın en hızlı ısınan kıta olması benzer görüntülerin ileride de yaşanabileceğini gösteriyor.
Avrupa’yı etkisi altına alan aşırı sıcaklar ve uzun süredir devam eden kuraklık, kıtanın en önemli su yollarını tarihi bir krizle karşı karşıya bıraktı. CNN International’ın haberine göre uzaydan çekilen uydu görüntüleri, Avrupa ekonomisinin iki atar damarı olan Ren ve Tuna nehirlerinde su seviyelerinin rekor düzeyde gerilediğini ortaya koyarken, nehir yataklarında normalde su altında kalan kum adaları ve geniş kıyı şeritleri gün yüzüne çıktı. Bilim insanları, iklim değişikliğinin etkisiyle bu tür aşırı hidrolojik olayların gelecekte daha sık yaşanacağı uyarısında bulunuyor. Avrupa dünyanın en hızlı ısınan kıtası olması, ekonomi için en büyük tehdidi oluşturuyor.
Sanayiye büyük darbe
İsviçre Alpleri’nden doğarak Kuzey Denizi’ne ulaşan Ren Nehri, Avrupa’nın en önemli ticaret koridorlarından biri olarak kabul ediliyor. Ancak bu yıl Alp Dağları’ndaki düşük kar örtüsü, yetersiz yağış ve peş peşe yaşanan sıcak hava dalgaları nedeniyle nehirdeki su seviyesi kritik eşiklerin altına düştü. Almanya’nın Kaub bölgesinde ölçülen su seviyesi tarihin en düşük değerlerinden birine inerken, Köln ve Hollanda sınırındaki Lobith’te de rekor seviyede düşüş kaydedildi. Nehirde sefer yapan yük gemileri karaya oturmamak için kapasitelerinin yüzde 80’ini dışarıda bırakan yalnızca yaklaşık yüzde 20’siyle yük taşıyabiliyor. Bu durum kömür, petrol, kimyasal ürünler ve sanayi ham maddelerinin taşınmasını ciddi biçimde aksatırken, lojistik maliyetlerini de önemli ölçüde artırıyor. Birçok şirket taşımacılığı demir yolu ve kara yoluna kaydırmak zorunda kalırken, Avrupa’nın tedarik zincirlerinde yeni aksaklıkların yaşanabileceği belirtiliyor.
Düşüş enerji krizini derinleştirdi
Avrupa’nın ikinci en uzun nehri olan Tuna’da da tablo en az Ren kadar endişe verici. Almanya’dan doğup Karadeniz’e ulaşan nehir, özellikle Macaristan’da tarihi düşük seviyelere geriledi. Başkent Budapeşte’de ölçülen su seviyesi önceki rekorun da altına inerek yalnızca birkaç santimetreye kadar düştü. En büyük etki ise enerji sektöründe hissedildi. Ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılayan Paks Nükleer Santrali, reaktörlerini soğutmak için Tuna’nın suyunu kullanıyor. Ancak su seviyesindeki dramatik düşüş nedeniyle santralin reaktörlerinin büyük bölümü devre dışı kaldı ve tesis kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’u ile çalışabiliyor. Yetkililer, nehirdeki seviyenin daha da düşmesi halinde santralin tamamen durabileceği uyarısında bulunuyor. Benzer bir sorun Romanya’da da yaşanıyor. Ülkenin çalışan tek nükleer reaktörüne daha fazla su ulaştırabilmek amacıyla askeri ekipler nehir yatağında patlatmalar gerçekleştirirken, su akışını yönlendirmek için geçici set inşa edilmesi planlanıyor. Öte yandan Fransa’da aşırı sıcaklıklar nedeniyle çevresel su düzenlemeleri kapsamında dün üç nükleer reaktörün faaliyetine son verildi.
Turizm, doğa ve tarih de etkileniyor
Nehirlerdeki su kaybı yalnızca ekonomi ve enerji sektörünü değil, turizmi ve doğal yaşamı da olumsuz etkiliyor. Tuna üzerindeki bazı nehir turları iptal edilirken, Bulgaristan’da bir yolcu gemisi kum adasına oturdu. Öte yandan çekilen sular ilginç keşifleri de beraberinde getirdi. Bulgaristan’da tarih öncesi döneme ait olduğu düşünülen bir mamut kalıntısı ortaya çıkarken, Sırbistan’da II. Dünya Savaşı’ndan kalma batık bir Alman savaş gemisi yeniden görünür hale geldi. Uzmanlar, Avrupa’nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğuna dikkat çekerek, sera gazı emisyonlarının azaltılmaması halinde nehirlerdeki bu tarihi düşük seviyelerin gelecekte daha sık görüleceğini ve su yönetiminin kıta için en kritik sorunlardan biri haline geleceğini vurguluyor.
