Türk araştırmacılar, kanser hücrelerini ilaçla öldürmek yerine fiziksel olarak parçalamayı amaçlayan yeni nesil bir tedavi teknolojisi üzerinde çalışıyor. Yöntemde kanser hücrelerini hedefleyen nanoparçacıklar, dışarıdan oluşturulan manyetik alanla titreştiriliyor. Bu titreşimle kanser hücrelerinin içeriden parçalanması amaçlanıyor. Milli Savunma Üniversitesi’nden Dr. Olcay Kaan Çakır, “Bizim yaklaşımımız kanser hücrelerini mümkün olan en yüksek seçicilik ve sağlıklı hücreler üzerinde en az yan etkiyle ortadan kaldırmayı hedefliyor” dedi.
Kemoterapi ve radyoterapinin sağlıklı dokularda yol açtığı yan etkileri azaltmayı hedefleyen Türk araştırmacılar, kanser hücrelerini manyetik alan ve nanoparçacıklarla fiziksel olarak yok etmeye yönelik yeni nesil bir tedavi geliştiriyor. Milli Savunma Üniversitesi ile Ege Üniversitesi Ege Biyomalzemeler ve Üç Boyutlu Biyoarafazlar Laboratuvarı iş birliğinde yürütülen “Manyetik Antikanser Tedavisi” (MAT) çalışmasında, hedefe yönelik titreşimlerle kanser hücrelerinin içeriden parçalanması amaçlanıyor. Henüz hücre kültürü aşamasındaki yöntem, kanser hücrelerini kimyasal ajanlar yerine nanoteknoloji ve biyofiziksel mekanizmalarla ortadan kaldırmayı hedefliyor.
KANSER HÜCRELERİ İÇERİDEN PARÇALANIYOR
Uygulanan kimyasal tedavilerin yan etkilerinden yola çıkarak “Kanser hücresini kimyasal olarak öldürmek yerine doğrudan fiziksel olarak yok etmek mümkün mü?” sorusuna odaklandıklarını belirten Milli Savunma Üniversitesi Hava Astsubay Meslek Yüksekokulu’nda görevli Dr. Olcay Kaan Çakır, MAT teknolojisinin çalışma prensibini şu sözlerle anlattı: “Geliştirdiğimiz nanoparçacıkların yüzeyi kanser hücrelerini tanıyacak şekilde antikorlar, ligandlar veya aptamerlerle kaplanıyor. Asıl etki, dışarıdan uygulanan manyetik alan ile başlatılıyor. Manyetik alan belirli frekans ve şiddette uygulandığında, hedef bölgede bulunan parçacıklar titreşime girerek bulundukları hücreleri parçalıyor. Kanserli hücre zarı ve hücre içi yapıların bu strese dayanamayarak zarar görmesi, zar bütünlüğünün bozulması neticesinde hücre ölümünün gerçekleşmesi amaçlanıyor.”
SAĞLIKLI HÜCRELERİ KORUMAYI HEDEFLİYOR
Klasik tedavilerin aksine, manyetik yöntemin sadece kanserli hücreleri hedef aldığını ve tüm vücutta yaygın bir yan etki oluşturmasının beklenmediğini vurgulayan Çakır, hedeflenen geniş kullanım alanına dair “Mevcut kanser tedavilerinin büyük çoğunluğu seçici değil. Bizim yaklaşımımız kanser hücrelerini mümkün olan en yüksek seçicilik ve sağlıklı hücreler üzerinde en az yan etkiyle ortadan kaldırmayı hedefliyor. Manyetik alanın vücut dokularının derinlerine nüfuz edebilmesi önemli bir avantaj sağlar. Bu sayede yalnızca yüzeysel tümörlerde değil, akciğer, karaciğer, pankreas gibi derin organ tümörlerinde ve hatta metastatik hücrelerde de kullanılabilecek bir platform sunma potansiyeli vardır” ifadelerini kullandı.
SIRADA HAYVAN DENEYLERİ VAR
Elde edilen ilk bulguların ardından Ege Üniversitesi Rektörlüğü ve EBİLTEM desteğiyle bugüne kadar iki yurt içi ve iki uluslararası patent başvurusunun gerçekleştirildiğini dile getiren Çakır, klinik aşama öncesindeki süreci “Bu teknoloji şu anda deneysel aşamada, hücre kültürü düzeyinde geliştiriliyor. Hedefimiz; ölçeklenebilir üretim ve standartlaştırılmış uygulama protokolleri ile maliyetleri erişilebilir seviyelere çekmek. Klinik uygulamaya geçiş öncesinde, gerekli etik ve bilimsel prosedürler doğrultusunda hayvan deneylerinin tamamlanması gerekiyor” sözleriyle anlattı.
