Türkiye’nin yeni nükleer santral yatırımları için öngörülen vergi teşviklerinin büyüklüğü dikkat çekti. Akkuyu ölçeğinde 25 milyar dolarlık yatırım üzerinden yapılan hesaplamaya göre, üç santral için teşvik tutarı 450 milyar liraya yaklaşırken, diğer teşvik ve avantajların da eklenmesiyle toplam büyüklüğün 600 milyar lirayı aşabileceği hesaplanıyor.
Türkiye’nin enerji arz güvenliğinde önemli bir yere sahip olacak yeni nükleer santral yatırımları için sağlanması planlanan vergi avantajlarının büyüklüğü ortaya çıktı. Akkuyu ölçeğinde yaklaşık 25 milyar dolarlık bir santral yatırımı esas alınarak yapılan projeksiyonda, tek bir santral için teşvik tutarının 130-150 milyar lira seviyesinde olması öngörülüyor. Aynı hesaplama ikinci ve üçüncü santraller için de yapıldığında, üç yatırımın toplam teşvik tutarı 390-450 milyar liraya ulaşıyor.
Edinilen bilgilere göre, toplam teşvik tutarındaki en büyük payı inşaat işleri ile makine ve teçhizat alımlarında uygulanacak KDV istisnası ve iadeleri oluşturuyor. Tek bir santral için bu kalemin yaklaşık 125-140 milyar liralık teşvik tutarına karşılık gelmesi bekleniyor. Bunun yanında yatırım kapsamında sözleşme ve belgelerde uygulanacak damga vergisi istisnasının 2-5 milyar lira, kurumlar vergisine ilişkin finansman avantajının ise yaklaşık 2-5 milyar lira düzeyinde olacağı hesaplanıyor. Teşviklerin yatırımların yıllara yayılmasıyla kademeli olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Tek bir santral için yapılan 10 yıllık projeksiyonda ilk yıl teşvik tutarının 10-12 milyar lira olması, üçüncü, dördüncü ve beşinci yıllarda ise yıllık 20-22 milyar liraya çıkması öngörülüyor. Onuncu yılda tahmini tutarın 2-3 milyar liraya gerilemesi beklenirken, ikinci ve üçüncü santraller için yapılan hesaplamada iki yatırımın toplam teşvik tutarı 260-300 milyar lira olarak hesaplanıyor.
TEK SANTRAL İÇİN 130-150 MİLYAR LİRA
Tek santral için 130-150 milyar lira olarak öngörülen tutarın ikinci ve üçüncü santraller için de aynı ölçekte gerçekleşmesi halinde, üç yatırımın toplam teşvik büyüklüğü 390-450 milyar liraya ulaşacak. Bu tutara diğer teşvik ve avantajların da eklenmesiyle toplam büyüklüğün 600 milyar lirayı aşabileceği öngörülüyor. Hesaplamalarda KDV istisnası ve iadeleri belirleyici kalem olurken, damga vergisi istisnası ile kurumlar vergisine ilişkin finansman avantajının toplam teşvik içindeki payının daha sınırlı kalması bekleniyor.
