ABD’de 19 milyondan fazla kişinin verileri incelenerek yapılan kapsamlı bir araştırma, kuru temizleme işletmelerine 150 metre mesafede yaşamanın Parkinson hastalığına yakalanma riskini yüzde 23’e kadar artırabileceğini ortaya koydu.
Bilim dünyasında kuru temizlemede yaygın olarak kullanılan trikloroetilen (TCE) adlı kimyasal çözücünün Parkinson hastalığı riskini yükselttiği uzun süredir biliniyordu. Ancak prestijli tıp dergisi npj Parkinson’s Disease bünyesinde yayımlanan yeni bir araştırma, tehlikenin boyutunun doğrudan bu kimyasalla çalışanlarla sınırlı olmadığını, işletmelerin yakın çevresinde ikamet edenleri de kapsadığını gösterdi.
Phoenix’teki Barrow Nöroloji Enstitüsü öncülüğünde yürütülen çalışmada, 67 yaş ve üzeri 19 milyondan fazla kişinin sağlık verileri ile yaklaşık 180 bin Parkinson vakası mercek altına alındı.
150 metrelik mesafe kritik eşik
Yaş, cinsiyet, gelir düzeyi ve diğer değişkenlerin hesaba katıldığı analiz sonuçlarına göre, bir kuru temizleme dükkanına 150 metre veya daha yakın mesafede yaşayan bireylerde Parkinson hastalığı görülme oranı genel olarak yüzde 14 daha yüksek tespit edildi.
Bu oran, işletmelerden 6 ila 8 kilometre uzakta yaşayanlarla kıyaslandığında, özellikle yürüme ve hareket güçlüğü çeken hasta grubunda yüzde 23’e kadar tırmanıyor.
Araştırmacılar, kuru temizleme kimyasallarının buharlaşarak çevre binalara ve toprağa sızması riskinin, eskiyen altyapı ve yoğun yerleşim alanlarında riski daha da belirgin hale getirebileceğini ifade ediyor.
Çevresel faktörler ve hastalık yükü
Araştırma ekibi doğrudan kesin bir neden-sonuç kanıtlanmamış olsa da ortaya çıkan haritanın ülke genelinde tutarlı bir tehlikeye işaret ettiğini vurguluyor.
Daha önce hava kirliliği, mikroplastikler ve golf sahalarında kullanılan tarım ilaçları gibi çevresel unsurların nörolojik hastalıklara zemin hazırladığını ortaya koyan uzmanlar, kuru temizleme işletmelerinden kaynaklanan kimyasal bulaşmanın da ciddi bir halk sağlığı meselesi haline geldiğini belirtiyor.
Çalışmanın yazarları, bu tür maruziyetlerin tespit edilmesinin gelecekte hastalığın toplumsal yükünü hafifletmek adına çevre denetimlerini ve hedefli sağlık taramalarını zorunlu kıldığını kaydediyor.
