Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Bor Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Rabia Zorlular, yaptıkları testlerde geç başlangıçlı sepsis (kanda enfeksiyon) olan çocukların, sağlıklı akranlarına göre motor gelişiminde ve duyusal işlemleme parametrelerinde daha düşük puan aldıklarını belirtti.
Zorlular, AA muhabirine, geç başlangıçlı sepsisin, doğumdan 72 saat sonra başlayan sepsis olarak tanımlandığını söyledi. Bebeklerin erken dönemde yeni doğan yoğun bakım ünitesine yatırıldıkları için çevresel ve biyolojik olumsuz durumlara maruz kaldığını anlatan Zorlular, 50 çocukta yapılan çalışmada 12 ve 18 aylık dönemi baz aldıklarını ifade etti.
Zorlular, 12 aylık dönemde çocukların yürümeye başladığını ve bağımsız hareket etmenin eşiğine yaklaştıklarını dile getirdi. Bebeklerde 12 ve 18 aylık dönemde, motor ve duyusal gelişimi değerlendirmeyi amaçladıklarını dile getiren Zorlular, “Ulusal ve uluslararası düzeyde kabul görmüş ve geçerliliği kanıtlanmış olan testlerle gelişimsel fizyoterapi uzmanları olarak çocukların değerlendirmelerini yaptık.” dedi.
Konuyla ilgili birçok çalışma yaptıklarını ifade eden Zorlular, şunları kaydetti:
“Geç başlangıçlı sepsis olan çocuklar, sağlıklı akranlarına göre kıyaslandığında motor gelişiminde ve duyusal işlemleme parametrelerinde daha düşük puan aldılar. Bu da demek oluyor ki geç başlangıçlı sepsisi olan çocuklar motor ve duyusal gelişimde daha geri gelişim göstermekte. Motor gelişime baktığımızda aslında hareket kabiliyeti çocukların yürümesi, emeklemesi, merdiven çıkması, koşması gibi aktivitelerini değerlendirdik. Duyusal işlemlemede de çocuklara dokunduğumuzda, farklı oyuncaklarla veya materyallerle temas ettirdiğimizde çocukların verdiği tepkiler, görsel, işitsel ve vestibüler (iç kulağınızın içinde bulunan otolit organları ve baş hareketlerini algılayan yarım daire kanalları adı verilen yapılar) duyularını ayrıca test ettik. Bu testler sonucunda da çocukların gelişimsel gerilikleri çalışmayla kanıtlanmış oldu.”
“Gece uykusu motor gelişim ve duyusal işlemleme becerileriyle ilişkili”
Zorlular, gelişimsel parametreler üzerine etkisi olan uykunun da çocukların motor ve duyusal gelişimiyle ilişkili olduğuna dikkati çekti. Uykunun motor ve duyusal gelişimlere etkisinin yaptıkları çalışmalarla kanıtlandığını belirten Zorlular, “Gece uykusu ve uykudaki uyanma sayısının motor gelişim ve duyusal işlemleme becerileriyle ilişkili olduğunu çalışmaların sonucunda gösterdik. Gece uyku süresinin uzun olması çocukların motor gelişim puanlarında artış gösterdi ve duyusal işlemleme becerilerinin gece uyku süresi kısa olan yaşıtlarına göre daha iyi olduğu sonucunu bulduk. Kesintisiz uyku ve uyku düzeninin oluşturulması çocukların diğer gelişim alanlarını da önemli şekilde etkilemekte.” diye konuştu.
Bebeklerin taburcu edildikten ve medikal durumun stabil olmasından sonra gelişimsel tarama testinden geçirilmesi gerektiğine dikkati çeken Zorlular, erken tespit ve müdahale yapmanın hem devlet hem de aile açısından maddi ve manevi yükü önemli ölçüde azalttığını sözlerine ekledi.
