Kolorektal kanserlerin erken tanı ve düzenli taramalarla büyük oranda önlenebileceğini ifade eden Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Cengizhan Yiğitler, “Her iki cinste en sık görülen üçüncü kanser türü olan ve kanser kaynaklı ölümlerde ikinci sırada yer alan kolorektal kanserler, özellikle 50 yaş altındaki bireylerde kanserden ölümlerde ilk sıraya yükselmiş durumda” dedi.
Kolorektal kanserlerin, özellikle 50 yaş altındaki bireylerde kanser kaynaklı ölümlerde ilk sıraya yükseldiğini belirten, Medicana International İstanbul Hastanesi’nden Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Cengizhan Yiğitler, Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı kapsamında açıklamalarda bulundu.
Kolonun, ince bağırsağın devamı olarak karın boşluğunu adeta bir çerçeve gibi çevreleyen ve rektum aracılığıyla makat bölgesine uzanan hayati bir organ olduğunu ifade eden Prof. Dr. Yiğitler, bu yapının sindirim sürecinin son aşamasında görev aldığını söyledi. Vücudun ihtiyaç duyduğu suyun geri emilimini sağlayan ve atık maddelerin dışkı yoluyla uzaklaştırılmasında kritik rol oynayan kolonun; sıvı-elektrolit dengesinin korunmasına ve bağırsak florasının düzenlenmesine de katkıda bulunduğunu belirtti.
Kolon bölgesinde gelişen hücresel değişimlerin zamanla polip oluşumuna zemin hazırlayabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Yiğitler, “Başlangıçta iyi huylu olan bazı polipler tedavi edilmediği takdirde kansere dönüşebilen bir sürecin başlangıcı olabilir. Bu nedenle düzenli tarama programlarına katılım ve erken teşhis hayati önem taşır” dedi.
Hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu oluşan poliplerin zamanla kansere dönüşebileceğini ifade eden Prof. Dr. Yiğitler, erken tanının hayati önem taşıdığını belirtti. Başlangıçta iyi huylu olan poliplerin büyüyerek bağırsak duvarının daha derin tabakalarına ilerleyebileceğini belirten Prof. Dr. Yiğitler, “Süreç ilerledikçe kanserli hücreler çevredeki lenf nodlarına, ileri evrelerde ise uzak organlara yayılım gösterebilir. Hastalığın evresi; tümörün bağırsak duvarına ne kadar yayıldığı, lenf nodu tutulumu ve uzak organ metastazlarının varlığına göre belirlenir. Tanı anındaki evre, uygulanacak tedavi planını ve hastanın sağkalım süresini doğrudan etkileyen en önemli kriterler arasında yer alır” ifadelerini kullandı.
Kolon kanserinin genellikle ileri yaş hastalığı olarak bilindiğini ve çoğunlukla 60’lı yaşlarda pik yaptığını belirten uzmanlar, son yıllarda genç yaş grubunda dikkat çekici bir artış yaşandığına dikkat çekiyor. Prof. Dr. Cengizhan Yiğitler, özellikle genç hastalarda hastalığın daha ileri evrede ve daha agresif seyirle ortaya çıkabildiğinin altını çizdi.
Prof. Dr. Yiğitler, “Genç yaş grubunda görülen vakalarda tanı çoğu zaman gecikebiliyor. Hastalığın daha ileri evrede ve daha agresif özellikte seyretmesi sağkalım oranlarını olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle uluslararası kılavuzlarda kolonoskopi taramalarına başlama yaşı 45’e çekildi. Genç bireylerin de bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikleri ve olası belirtileri önemsemesi gerekiyor” dedi.
Kolorektal kanserlerin erken dönemde tespit edilebilen ve hatta önlenebilen hastalıklar arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Yiğitler, düzenli taramaların hayati rol oynadığını belirterek, “Kolonoskopi sırasında saptanan poliplerin çıkarılmasıyla kanser gelişimi büyük ölçüde engellenebiliyor. Uygun bağırsak hazırlığı sonrası gerçekleştirilen işlemde tespit edilen polipler aynı seansta alınabiliyor ve böylece kansere dönüşme riski ortadan kaldırılabiliyor” ifadelerini kullandı.
Karın ağrısı, dışkılama alışkanlıklarında değişiklik, dışkıda kan görülmesi ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtilerin mutlaka dikkate alınması gerektiğini belirten Prof. Dr. Yiğitler, “Uluslararası kılavuzlar doğrultusunda 45 yaşından itibaren iki yılda bir dışkıda gizli kan testi ve beş yılda bir kolonoskopi yapılması öneriliyor. Risk grubundaki bireylerde ise tarama aralıkları kişiye özel olarak planlanmalıdır” diye konuştu.
