AYM Başkanı Kadir Özkaya başkanlığındaki heyet, Çin’de yüksek yargı, adalet ve yasama kurumlarıyla bir araya geldi. Görüşmelerde dijital mahkeme uygulamaları, yapay zekâ destekli yargı teknolojileri, anayasal denetim ve adli yardımlaşma konuları ele alındı.
Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya ve beraberindeki heyet, Çin Yüksek Halk Mahkemesinin resmî daveti üzerine 29 Temmuz-1 Ağustos tarihleri arasında Çin’e çalışma ziyareti gerçekleştirdi. Heyet, Çin Yüksek Halk Mahkemesi, Adalet Bakanlığı, Ulusal Halk Kongresi ve Tianjin Yüksek Halk Mahkemesinde temaslarda bulundu.
ZİYARETİN GÜNDEMİ YAPAY ZEKÂ
AYM heyeti, ilk olarak Çin Yüksek Halk Mahkemesi Başkanı Zhang Jun ile görüştü. Görüşmede iki ülkenin yüksek yargı kurumlarının yapısı ve işleyişi, anayasa yargısındaki güncel gelişmeler, dijital dönüşüm ve yapay zekâ teknolojilerinin yargı hizmetlerinde kullanılması ele alındı.
Zhang Jun, Türkiye ile Çin arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının 55. yılına dikkat çekerek karşılıklı ziyaretler ile bilgi ve tecrübe paylaşımının kurumsal iş birliğini güçlendireceğini söyledi. Özkaya ise iki ülke arasındaki üst düzey diyaloğun yargı kurumlarına da yansıtılması gerektiğini belirterek, “Ülkelerimiz arasında üst düzeyde devam eden yapıcı diyalog ve stratejik iş birliği anlayışının Mahkemelerimiz arasında da sürdürülmesi ve en üst seviyeye çıkarılması yargı sistemlerimize önemli kazanımlar sağlayacaktır. Bu çerçevede Mahkemelerimiz arasındaki iş birliğini daha ileriye taşımaya hazırız” dedi.
İŞ BİRLİĞİ ADIMLARI
Çin’in yargı süreçlerinde verimliliği artırmak amacıyla geliştirdiği yapay zekâ ve teknoloji uygulamalarını yakından takip ettiklerini belirten Özkaya, bu alandaki deneyimlerin karşılıklı paylaşılmasını önemsediklerini kaydetti. Heyet, Çin Yüksek Halk Mahkemesi bünyesindeki Dijital Mahkeme Laboratuvarında da incelemelerde bulundu.
İNSAN ODAKLI HUKUK VE TEKNOLOJİ ANLAYIŞI
AYM heyeti, Çin Adalet Bakanı He Rong ile yaptığı görüşmede hukukun üstünlüğü, adalet hizmetlerinin dijitalleştirilmesi, yargıda teknoloji kullanımı ve iki ülke arasındaki adli iş birliğini değerlendirdi.
Özkaya, “Türkiye ve Çin arasındaki ilişkiler her alanda çok iyi durumda. En üst düzeydeki bu ilişkileri hukuk ve yargı alanına da taşımak istiyoruz. Çin’in yargı alanındaki yapay zekâ ve teknoloji uygulamalarını çok kıymetli buluyoruz. Bu konuda geliştirilecek iş birliği imkânlarını ayrıca önemsiyoruz. Anayasa Mahkemesi olarak insanın odakta olduğu bir hukuk anlayışını teknoloji ile birleştirmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
He Rong da Çin Adalet Bakanlığı ile AYM arasındaki iş birliğini geliştirmeye hazır olduklarını belirtti. Görüşmede Lahey Sözleşmesi ile medeni ve ticari konulardaki adli yardımlaşma mekanizmaları da ele alındı.
ANAYASAL DENETİM MEKANİZMALARI GÖRÜŞÜLDÜ
Heyet, Çin Ulusal Halk Kongresinde Daimî Komite Üyesi ve Anayasa ve Hukuk Komitesi Başkan Yardımcısı Yuan Shuhong başkanlığındaki heyetle de bir araya geldi. Görüşmede yasama faaliyetleri, anayasal denetim mekanizmaları, hukukun üstünlüğü ve hukuk alanındaki iş birliği imkânları değerlendirildi.
Tianjin Yüksek Halk Mahkemesini de ziyaret eden heyete dijital mahkeme uygulamaları, dava yönetim sistemi ve yapay zekâ destekli yargı teknolojileri hakkında sunum yapıldı. Heyet, Mahkemenin Bilgi Merkezi ile Mahkeme Tarihi Sergi Salonu’nda incelemelerde bulundu.
Ziyaret kapsamında Türkiye’nin Pekin Büyükelçisi Selçuk Ünal ile de görüşen heyet, Türkiye ile Çin arasındaki hukuk ve yargı iş birliğinin geliştirilmesine yönelik imkânları ele aldı. Özkaya’ya ziyaretlerinde AYM Başkanvekili İrfan Fidan, üyeler Engin Yıldırım, Yusuf Şevki Hakyemez, Kenan Yaşar ve Metin Kıratlı ile Genel Sekreter Murat Azaklı, Başraportör Mehmet Sadık Yamlı ve Özel Kalem Müdürü Adnan Kahveci eşlik etti.
