Doğu Kudüs’ü Yahudileştirme ve İslam mirasını silme adımlarına bir yenisini ekleyen İsrail yönetimi, Mescid-i Aksa’nın da yer aldığı Eski Şehir’in simgesi ve Kanuni Sultan Süleyman’ın mirası olan “Şam Kapısı” tabelasını sökerek yerine “Antik Kapı” yazılı tabela astı. Kudüs Valiliği, bu adımı kültürel mirasa ve kentin kimliğine açık bir saldırı olarak nitelendirdi.
Filistin’e bağlı Kudüs Valiliğinden yapılan açıklamada, Tel Aviv yönetiminin Kudüs kentindeki caddelerin, simge yapıların ve tarihi mekanların isimlerini değiştirmeye devam ettiği vurgulandı.
İsrail’in bu politikasının kentteki Arap mirasını silip yerine İbranice isimler dayatarak Yahudileştirmeyi amaçladığı kaydedildi.
Bu kapsamda, İsrail makamlarına bağlı ekiplerin Eski Şehir’in en önemli ve sembol kapılarından Şam Kapısı’nı gösteren tabelayı kaldırarak yerine “Antik Kapı” yazan bir tabela astığı aktarılan açıklamada, bunun geçici bir idari işlem olmadığı, aksine Kudüs’ün kültürel manzarasını değiştirmeyi amaçladığı belirtildi.
Açıklamada, kapı, sokak ve simge isimlerinin değiştirilmesinin Kudüs’ün kimliğine, Arap, İslam ve Hıristiyan mirasına saldırı olduğunun altı çizildi.
Şam Kapısı’nın tarihi
Kudüs’ün Eski Şehir bölgesinde yer alan ve şehrin 7 kapısından biri olan Şam Kapısı, kentin surlarla çevrili olması ve Mescid-i Aksa’ya giden yol üzerinde bulunması nedeniyle en çok bilinen ve kullanılan kapıdır.
Kudüslü tarihçiler, Şam Kapısı’nın Romalılar döneminde Kral Herod tarafından inşa edildiğini ancak Roma İmparatoru Titus tarafından yıktırıldığını ve Miladi 135 yılında Kral Hadrian’ın (Hadrianus) yapıyı tekrar inşa ettirdiğini aktarıyor.
Şam Kapısı’nın günümüzdeki yapısının ise Osmanlı döneminden kalma Kanuni Sultan Süleyman dönemi eserlerinden olduğunu belirten tarihçiler, Kanuni Sultan Süleyman’ın 16’ncı asırda Kudüs surlarının restorasyonu ve yıkılan yerlerin yeniden inşası için talimat verdiğini ifade ediyor.
İşgal altındaki Doğu Kudüs
Uluslararası hukuka göre Doğu Kudüs, askeri işgal altındaki bir şehir olarak kabul edilmektedir. Uluslararası toplum, İsrail’in bu şehir üzerindeki egemenliğini veya ilhak girişimlerini tanımamakta, Filistinliler ise burayı gelecekteki Filistin devletinin başkenti olarak görmektedir.
Birleşmiş Milletler kararları, özellikle de Güvenlik Konseyi’nin 478 sayılı kararı, şehrin niteliğini, demografik yapısını veya siyasi ve hukuki statüsünü değiştirmeyi amaçlayan işlemlerin geçersiz olduğunu teyit etmektedir. Ayrıca, sivillerin korunmasına ilişkin Dördüncü Cenevre Sözleşmesi, Doğu Kudüs için de geçerlidir.
