İşgalcinin bahanesi kalmadı

Gazze’de 7 Ekim 2023’ten beri soykırım işleyen ve 10 Ekim 2025’te ilan edilen ateşkesin öngörmesine rağmen Gazze’den çekilmeyen İsrail ile Filistinli direniş grupları arasında önemli bir eşik aşılmak üzere. Mısır’ın başkenti Kahire’de ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesi için bir haftadır süren yoğun müzakereler sonucunda Hamas, silah bırakmayı kabul etti. Anlaşmaya, ateşkes çerçevesinde kurulan Uluslararası Barış Kurulu gözetmenlik yapacak. Hamas hareketi, silah bırakma işleminin İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesine bağlı olduğunu vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump ise İsrail’den taahhütlerini yerine getirmesini istedi. Hamas’ın onayının ardından anlaşma metninin Filistinli direnişçilerin silahlarını bahane ederek Gazze’den çekilmemekte ısrar eden İsrail tarafından da onaylanıp sürecin başlaması bekleniyor.

Kahire’deki müzakerelere Mısır ve Türkiye ile birlikte arabuluculuk yapan Katar’ın El-Cezire televizyonunun ele geçirdiği anlaşma metnine göre, Hamas’ın silah bırakmaya başlaması İsrail ordusuna bağlı kuvvetlerin Gazze’den çekilmesiyle eş zamanlı yürütülecek. Metinde bunun için 14 günlük bir süre belirlendiği ve bu sürede tarafların taahhütlerine ne kadar uyduğunun görüleceğine vurgu yapılıyor. Metin ayrıca, gerekmesi halinde 14 günlük sürenin uzatılabileceğini hükme bağlıyor.

Metinde, Hamas’ın silahlarını kime teslim edeceği konusunda ise net hükümler yer alıyor. Buna göre, Hamas ve diğer Filistinli direniş hareketlerinin silahlarının toplanması sürecini Uluslararası Tahkik Komitesi gözetiminde Gazze’de yönetimi devralacak Ulusal Teknokrat Yönetim Komitesi üstlenecek. Silahlar, Gazze’de komitenin kontrolünde olan depolara konulacak ve silahların depolara stoklanması sürecinde Filistinli direniş gruplarının atadığı görevliler de rol alacak. Direniş gruplarının silah bırakmasıyla birlikte Gazze’de işgalci İsrail ordusuyla iş birliği yapan çetelerin de dağılarak silahlarının alınması sağlanacak.

Kahire’de uzlaşıya varılan metne göre, 10 Ekim 2025’te Mısır’ın Şarm el-Şeyh kentinde ateşkes anlaşmasının en önemli maddelerinin gecikmeksizin hayata geçirilmesi ön görülüyor. Bu kapsamda, anlaşmanın öngördüğü gibi Teknokrat Yönetim Komitesi Gazze’ye giriş yaparak yönetimi fiilen devralırken güvenliğin korunması için görevlendirilen Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) kuvvetleri de Gazze’de konuşlanmaya başlayacak. Metin, İsrail’in Şarm el-Şeyh Anlaşması’nda onaylamasına rağmen uymadığı Gazze’ye günlük 50’si yakıt olmak üzere insani yardım taşıyan 600 TIR’ın girişine izin vermesini öngörüyor. Metinde ayrıca, Gazze halkının kendi akıbetini belirleme hakkının garanti altına alınması da yer alıyor.

Anlaşmanın ilan edilmesinin ardından bir açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmaya ulaşılmasında çok önemli rol oynadıklarını vurguladığı arabulucu ülkeler Türkiye, Katar ve Mısır’a teşekkür etti. Trump, “Tarihi bir an” olarak nitelediği anlaşmanın uygulanması için İsrail ordusunun gecikmeksizin Gazze’den çekilmeye başlamasını talep etti. ABD Başkanı, “Silahsızlanma tamamlandıkça İsrail güçleri geri çekilecek ve Uluslararası İstikrar Gücü, Gazze’nin sakinleri ve komşuları için güvenli olmasını sağlamak üzere yeni bir Filistin polis gücüyle birlikte çalışacaktır” diye konuştu. Washington Post (WP) gazetesine konuşan ABD’li üst düzey yetkililer ise “İsrail’den başlangıçta kabul ettikleri 20 maddelik plana uymalarından başka bir şey istemiyoruz, bu nedenle bu plana sadık kalacaklarından son derece eminiz. Eğer uymazlarsa elbette Başkan Trump, çok çok hayal kırıklığına uğrayacaktır” ifadelerini kullandı.

• Axios’un diplomatik kaynaklara dayandırarak yayınladığı iddiaya göre, İranlı yetkililer Kahire’deki müzakere sürecinde Hamas ve diğer direniş gruplarına silah bırakmayı kabul etmemeleri yönünde baskı kurdu. İddiaya göre Hamas yetkilileri, “Gazze’deki halkın korunması gerektiğini” dile getirerek baskıları reddetti.

• Gazze Barış Kurulu, ateşkesin ikinci aşamasına geçiş için duyurduğu yol haritasının detaylarını paylaşarak Hamas’ın silah bırakması ile İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nde işgal ettiği alanlardan çekilmesinin eş güdümlü bir şekilde aşamalı yürütüleceğini açıkladı. Öte yandan Gazze’deki bir diğer büyük direniş hareketi olan İslami Cihad Hareketi ise anlaşma haberlerini yalanladı. Yapılan açıklamada, “Medyada, (Filistinli) gruplar ile düşman (İsrail) arasında bir anlaşmaya varıldığına dair ilan edilen bilgiler doğru değildir. Mevcut haliyle buna çekince koyuyoruz” ifadelerine yer verildi.

• Barış Kurulu Başkanı Nikolay Mladenov ve ABD Başkanı Donald Trump, silah bırakma işleminin İsrail ordusunun çekilmesine eş zamanlı olacağını söylemesine rağmen İsrail’den net bir resmi açıklama gelmedi. Yedioth Ahronoth gazetesine konuşan İsrailli üst düzey yetkililer, Tel Aviv’in ilan edilen anlaşmanın talepleriyle uyumlu olmadığını düşündüğünü söyledi. Yetkililer, Tel Aviv yönetiminin Gazze’den çekilmek için silahların tamamen Gazze dışına çıkarılmasının tamamlanmasını istediğini ve bu olmadan kuvvetlerini Gazze’den çekmeyeceğini öne sürdü.