Tahliller temiz ama neden hâlâ yorgunuz?

Kan tahlilleri normal, vitamin değerleri yerinde, herhangi bir hastalık da saptanmadı… Buna rağmen sabah yorgun uyanıyor, gün boyu enerjisiz hissediyor ve dinlenmeye rağmen toparlanamıyorsanız bunun nedeni yalnızca fiziksel olmayabilir. Uzmanlara göre kronik stres, kaygı, tükenmişlik ve uzun süre taşınan duygusal yükler de bedende gerçek bir yorgunluk hissi oluşturabiliyor.

Medipol Üniversitesi Çamlıca Hastanesi Klinik Psikoloğu Elif Pehlivan, “Kan tahlillerinin normal çıkması bedensel bir hastalığı dışlar ancak bu, yorgunluğun gerçek olmadığı anlamına gelmez. Bilimsel çalışmalar, zihinsel yükün ve stresin beden üzerinde somut etkiler oluşturabildiğini gösteriyor. Klinik uygulamada en sık karşılaştığımız ruhsal süreçler kronik stres, yaygın kaygı, depresif belirtiler, tükenmişlik ve bastırılmış duygusal zorlanmalardır. Bunların her biri bedende farklı şekillerde yorgunluk olarak kendini gösterebilir” dedi.

Kronik stresin sinir sistemini sürekli alarm halinde tuttuğunu ifade eden Pehlivan, “Kısa süreli stres koruyucudur ancak uzun sürdüğünde sinir sistemi sürekli tetikte kalır. Kas gerginliği artar, uyku kalitesi bozulur ve enerji kaynakları normalden daha hızlı tükenir. Kişi fiziksel olarak yoğun bir efor sarf etmese bile kendini sürekli bitkin hissedebilir. Çünkü vücut dinlense de zihin dinlenmeyebilir” diye konuştu.

Birçok kişinin yorgunluğunu mevsim geçişine bağladığını hatırlatan Pehlivan, psikolojik yorgunluğun daha uzun sürdüğünü vurgulayarak, “Mevsimsel halsizlik genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden azalır ve günlük yaşamı belirgin etkilemez. Psikolojik yorgunluk ise bir aydan uzun sürebilir, dinlenmeye rağmen düzelmeyebilir ve kişinin iş, sosyal ilişkilerindeki işlevselliğini bozabilir. İlgi ve zevk kaybı, motivasyon düşüklüğü, isteksizlik gibi belirtiler de eşlik edebilir” ifadelerini kullandı.

Pehlivan, zihinsel yükü hafifletmek için düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve ekran maruziyetini azaltmanın önemine işaret ederek, şu önerileri yaptı: “Yürüyüş yapmak, nefes egzersizleri uygulamak, yemek yapmak veya bahçeyle uğraşmak gibi başı ve sonu olan faaliyetler zihne tamamlanmışlık hissi verir. Yapılacakları yazmak ve önceliklendirmek de belirsizliği azaltarak zihinsel yükü hafifletir. Küçük görünen bu alışkanlıklar düzenli uygulandığında sinir sistemi üzerindeki baskıyı azaltır ve kişinin enerjisini yeniden kazanmasına yardımcı olur.